IDEBENONE
Ιδεβενόνη
Θεραπευτικός παράγοντας σε κλινική χρήση. Δείτε το κλινικό και φαρμακολογικό προφίλ για περισσότερες λεπτομέρειες.
Εμπορικά Ονόματα
Κλινική Σύνοψη
Προτεραιότητα πηγών: SPC, ΕΟΦ, DrugBank
medication
SPC-RAXONE
Δοσολογία
expand_more
Δοσολογία
- Οδός: Από του στόματος
- Χορήγηση: Με τροφή
- Δόση έναρξης: 900 mg την ημέρα (300 mg 3 φορές την ημέρα)
-
ΕνήλικεςΔόση900 mg την ημέρα300 mg 3 φορές την ημέρα
-
ΗλικιωμένοιΔεν απαιτείται ειδική τροποποίηση της δόσης.
-
Ασθενείς με ηπατική ή νεφρική δυσλειτουργίαΟι ασθενείς αυτοί δεν έχουν διερευνηθεί. Συνιστάται προσοχή (βλ. Ειδικές προειδοποιήσεις).
-
Παιδιατρικός πληθυσμός (<12 ετών)Η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα δεν έχουν τεκμηριωθεί. Δεν μπορεί να γίνει σύσταση για τη δοσολογία.
block
SPC-RAXONE
Αντενδείξεις
expand_more
Αντενδείξεις
-
Υπερευαισθησία στη δραστική ουσία ή σε κάποιο από τα έκδοχα
warning
SPC-RAXONE
Προειδοποιήσεις
expand_more
Προειδοποιήσεις
-
Ηπατική ή νεφρική δυσλειτουργίαπροσοχήΠληθυσμόςασθενείς με ηπατική ή νεφρική δυσλειτουργίανα επιδεικνύεται προσοχή κατά τη συνταγογράφηση του Raxone
-
ΧρωματουρίαπροσοχήΠρέπει να δίδεται προσοχή για τη διασφάλιση του ότι η χρωματουρία δεν συγκαλύπτει μεταβολές της απόχρωσης των ούρων άλλης αιτιολογίας (π.χ. νεφρικές ή αιματολογικές διαταραχές).
-
ΛακτόζηαντένδειξηΠληθυσμόςΟι ασθενείς με σπάνια κληρονομικά προβλήματα δυσανεξίας στη γαλακτόζη, πλήρη ανεπάρκεια λακτάσης ή κακή απορρόφηση γλυκόζης-γαλακτόζηςδεν πρέπει να λαμβάνουν Raxone
-
Sunset yellow (E110)προσοχήενδέχεται να προκαλέσει αλλεργικές αντιδράσεις
swap_horiz
SPC-RAXONE
Αλληλεπιδράσεις
expand_more
Αλληλεπιδράσεις
-
Μιδαζολάμη (υπόστρωμα CYP3A4)προσοχήΑύξηση της Cmax κατά 28% και της AUC κατά 34% της μιδαζολάμης μετά από επανειλημμένη χορήγηση ιδεβενόνης.ΣύστασηΝα χορηγείται με προσοχή.
-
Υποστρώματα του CYP3A4 με στενό θεραπευτικό δείκτη (αλφαιντανίλη, αστεμιζόλη, τερφεναδίνη, σισαπρίδη, κυκλοσπορίνη, φαιντανύλη, πιμοζίδη, κινιδίνη, σιρόλιμους, τακρόλιμους ή αλκαλοειδή της ερυσιβώδους όλυρας (εργοταμίνη, διϋδροεργοταμίνη))προσοχήΗ ιδεβενόνη είναι ήπιος αναστολέας του CYP3A4.ΣύστασηΝα χορηγούνται με προσοχή σε ασθενείς που λαμβάνουν ιδεβενόνη.
-
προσοχήΠιθανή αύξηση της έκθεσης.ΣύστασηΝα χορηγούνται με προσοχή σε ασθενείς που λαμβάνουν ιδεβενόνη.
sick
SPC-RAXONE
Ανεπιθύμητες ενέργειες
expand_more
Ανεπιθύμητες ενέργειες
- Ρινοφαρυγγίτιδα
- Βρογχίτιδα
- Ακοκκιοκυττάρωση
- Αναιμία
- Θρομβοκυτταροπενία
- Ουδετεροπενία
- λευκοκυτταροπενία
- Αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα
- Ανορεξία
- Αυξημένα επίπεδα τριγλυκεριδίων στο αίμα
- Αυξημένη ασπαρτική αμινοτρανσφεράση
- Αυξημένη αλκαλική φωσφατάση αίματος
- Αυξημένη χολερυθρίνη αίματος
- Κρίσεις
- Δυσκινησία
- Υπερκινησία
- Ζάλη
- Κεφαλαλγία
- Λήθαργος
- Παραλήρημα
- Ψευδαισθήσεις
- Ανησυχία
- ταραχή
- πορειομανία
- Βήχας
- Διάρροια
- Ναυτία
- Έμετος
- Δυσπεψία
- Αυξημένη αμινοτρανσφεράση της αλανίνης
- Ηπατίτιδα
- αυξημένη λακτική αφυδρογονάση αίματος
- αυξημένη γάμμα-γλουταμυλτρανσφεράση
- Εξάνθημα
- Κνησμός
- Οσφυαλγία
- Άλγος στα άκρα
- Αζωθαιμία
- Χρωματουρία
- Κακουχία
Λεπτομέρειες κατά συχνότητα expand_more
-
Πολύ συχνέςΒήχαςΑναπνευστικό
-
Πολύ συχνέςΔιάρροιαΓαστρεντερικό
-
Πολύ συχνέςΡινοφαρυγγίτιδαΛοιμώξεις
-
ΣυχνέςΆλγος στα άκραΜυοσκελετικό
-
ΣυχνέςΈμετοςΓαστρεντερικό
-
ΣυχνέςΑνορεξίαΜεταβολισμός
-
ΣυχνέςΔυσπεψίαΓαστρεντερικό
-
ΣυχνέςΝαυτίαΓαστρεντερικό
-
ΣυχνέςΟσφυαλγίαΜυοσκελετικό
-
Μη γνωστέςΑζωθαιμίαΝεφρά/Ουροποιητικό
-
Μη γνωστέςΑκοκκιοκυττάρωσηΑίμα
-
Μη γνωστέςΑναιμίαΑίμα
-
Μη γνωστέςΑνησυχίαΨυχιατρικές
-
Μη γνωστέςΑυξημένα επίπεδα τριγλυκεριδίων στο αίμαΕργαστηριακές
-
Μη γνωστέςΑυξημένα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμαΜεταβολισμός
-
Μη γνωστέςΑυξημένη αλκαλική φωσφατάση αίματοςΕργαστηριακές
-
Μη γνωστέςΑυξημένη αμινοτρανσφεράση της αλανίνηςΉπαρ
-
Μη γνωστέςΑυξημένη ασπαρτική αμινοτρανσφεράσηΕργαστηριακές
-
Μη γνωστέςΑυξημένη χολερυθρίνη αίματοςΕργαστηριακές
-
Μη γνωστέςΒρογχίτιδαΛοιμώξεις
-
Μη γνωστέςΔυσκινησίαΝευρικό
-
Μη γνωστέςΕξάνθημαΔέρμα
-
Μη γνωστέςΖάληΝευρικό
-
Μη γνωστέςΗπατίτιδαΉπαρ
-
Μη γνωστέςΘρομβοκυτταροπενίαΑίμα
-
Μη γνωστέςΚακουχίαΓενικές
-
Μη γνωστέςΚεφαλαλγίαΝευρικό
-
Μη γνωστέςΚνησμόςΔέρμα
-
Μη γνωστέςΚρίσειςΝευρικό
-
Μη γνωστέςΛήθαργοςΝευρικό
-
Μη γνωστέςΟυδετεροπενίαΑίμα
-
Μη γνωστέςΠαραλήρημαΨυχιατρικές
-
Μη γνωστέςΥπερκινησίαΝευρικό
-
Μη γνωστέςΧρωματουρίαΝεφρά/Ουροποιητικό
-
Μη γνωστέςΨευδαισθήσειςΨυχιατρικές
-
Μη γνωστέςαυξημένη γάμμα-γλουταμυλτρανσφεράσηΔιαταραχές του ήπατος και των χοληφόρων
-
Μη γνωστέςαυξημένη λακτική αφυδρογονάση αίματοςΔιαταραχές του ήπατος και των χοληφόρων
-
Μη γνωστέςλευκοκυτταροπενίαΔιαταραχές του αιμοποιητικού και του λεμφικού συστήματος
-
Μη γνωστέςπορειομανίαΔιαταραχές του νευρικού συστήματος
-
Μη γνωστέςταραχήΔιαταραχές του νευρικού συστήματος
pregnant_woman
SPC-RAXONE
Κύηση / γαλουχία
Επίπεδο κινδύνου: Με προσοχή
expand_more
Κύηση / γαλουχία
-
ΚύησηΗ ιδεβενόνη πρέπει να χορηγείται σε έγκυες γυναίκες ή γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία που είναι πιθανόν να μείνουν έγκυες μόνον εάν κρίνεται ότι το όφελος της θεραπείας υπερτερεί των δυνητικών κινδύνων.Δεν έχει τεκμηριωθεί η ασφάλεια της ιδεβενόνης στις εγκύους. Μελέτες σε ζώα δεν έδειξαν άμεσες ή έμμεσες επιβλαβείς επιδράσεις στην αναπαραγωγική ικανότητα.
-
ΘηλασμόςΠρέπει να αποφασιστεί εάν θα διακοπεί ο θηλασμός ή θα διακοπεί/θα αποφευχθεί η θεραπεία με Raxone, λαμβάνοντας υπόψη το όφελος του θηλασμού για το παιδί και το όφελος της θεραπείας για τη γυναίκα.Τα διαθέσιμα φαρμακοδυναμικά / ταξικολογικά δεδομένα σε ζώα έδειξαν απέκκριση της ιδεβενόνης στο γάλα (βλ. Προκλινικά δεδομένα). Ο κίνδυνος για το θηλάζον βρέφος δεν μπορεί να αποκλειστεί.
-
ΓονιμότηταΔεν υπάρχουν δεδομένα σχετικά με την επίδραση της ιδεβενόνης στην ανθρώπινη γονιμότητα.
neurology
PubChem
Μηχανισμός δράσης
expand_more
Μηχανισμός δράσης
monitor_heart
SPC-RAXONE
Φαρμακοδυναμική
expand_more
Φαρμακοδυναμική
biotech
SPC-RAXONE
Φαρμακοκινητική
expand_more
Φαρμακοκινητική
Απορρόφηση Η τροφή αυξάνει τη βιοδιαθεσιμότητα της ιδεβενόνης κατά περίπου 5-7 φορές και, ως εκ τούτου, το Raxone πρέπει να λαμβάνεται πάντα με τροφή. Τα δισκία δεν πρέπει να θραύονται ούτε να μασώνται. Μετά την από του στόματος χορήγηση του Raxone, η…
hub
PubChem
Μεταβολισμός
expand_more
Μεταβολισμός
bloodtype
PubChem
Απέκκριση
expand_more
Απέκκριση
Παρακολούθηση Αγωγής
Εργαστηριακοί & κλινικοί έλεγχοι από το SPC, ανά σύστημα
Κλινική εξέταση & ζωτικά
| Έλεγχος | Σύστημα | Συχνότητα | Προϋπόθεση |
|---|---|---|---|
| Κλινική παρακολούθηση | stethoscopeΚλινική παρακολούθηση (γενική) | τακτικά | — |
Σκευάσματα & Τιμολόγηση
Μονογραφίες Πηγών
Αναλυτικό περιεχόμενο ανά πηγή για τεκμηρίωση και έλεγχο
medication
Δοσολογία
SPC-RAXONE
expand_more
Δοσολογία
Η έναρξη και η επίβλεψη της θεραπείας πρέπει να πραγματοποιείται από γιατρό με εμπειρία στην κληρονομική οπτική νευροπάθεια Leber.
Δοσολογία
Η συνιστώμενη δόση είναι 900 mg ιδεβενόνης την ημέρα (300 mg 3 φορές την ημέρα).
Δεδομένα σχετικά με τη συνέχιση της θεραπείας με ιδεβενόνη πέραν των 6 μηνών, δεν είναι διαθέσιμα από ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές.
Ειδικοί πληθυσμοί
Ηλικιωμένοι
Δεν απαιτείται ειδική τροποποίηση της δόσης για τη θεραπεία της κληρονομικής οπτικής νευροπάθειας Leber σε ηλικιωμένους ασθενείς.
Ηπατική ή νεφρική δυσλειτουργία
Οι ασθενείς με νεφρική ή ηπατική δυσλειτουργία δεν έχουν διερευνηθεί. Συνιστάται προσοχή στη θεραπεία ασθενών με ηπατική ή νεφρική δυσλειτουργία (βλ. Ειδικές προειδοποιήσεις).
Παιδιατρικός πληθυσμός
Η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα του Raxone σε ασθενείς ηλικίας κάτω των 12 ετών με κληρονομική οπτική νευροπάθεια Leber δεν έχουν τεκμηριωθεί. Τα επί του παρόντος διαθέσιμα δεδομένα περιγράφονται στις παραγράφους 5.1 και 5.2 αλλά δεν μπορεί να γίνει σύσταση για τη δοσολογία.
Τρόπος χορήγησης
Τα επικαλυμμένα με λεπτό υμένιο δισκία Raxone πρέπει να καταπίνονται ολόκληρα με νερό. Δεν πρέπει να θραύονται ή να μασώνται. Τα δισκία Raxone πρέπει να χορηγούνται με τροφή, καθώς η τροφή αυξάνει τη βιοδιαθεσιμότητα της ιδεβενόνης.
block
Αντενδείξεις
SPC-RAXONE
expand_more
Αντενδείξεις
- Υπερευαισθησία στη δραστική ουσία ή σε κάποιο από τα έκδοχα που αναφέρονται στην παράγραφο 6.1.
warning
Προειδοποιήσεις
SPC-RAXONE
expand_more
Προειδοποιήσεις
Παρακολούθηση
Οι ασθενείς πρέπει να παρακολουθούνται τακτικά σύμφωνα με την εκάστοτε κλινική πρακτική.
Ηπατική ή νεφρική δυσλειτουργία
Δεν υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα για αυτούς τους πληθυσμούς. Συνεπώς, θα πρέπει να επιδεικνύεται προσοχή κατά τη συνταγογράφηση του Raxone σε ασθενείς με ηπατική ή νεφρική δυσλειτουργία.
Χρωματουρία
Οι μεταβολίτες της ιδεβενόνης είναι έγχρωμοι και ενδέχεται να προκαλέσουν χρωματουρία, ήτοι κοκκινο-καφέ χρωματισμό των ούρων. Η εν λόγω επίδραση είναι ακίνδυνη, δεν σχετίζεται με την αιματουρία και δεν απαιτείται προσαρμογή της δόσης ή διακοπή της θεραπείας. Πρέπει να δίδεται προσοχή για τη διασφάλιση του ότι η χρωματουρία δεν συγκαλύπτει μεταβολές της απόχρωσης των ούρων άλλης αιτιολογίας (π.χ. νεφρικές ή αιματολογικές διαταραχές).
Λακτόζη
To Raxone περιέχει λακτόζη. Οι ασθενείς με σπάνια κληρονομικά προβλήματα δυσανεξίας στη γαλακτόζη, πλήρη ανεπάρκεια λακτάσης ή κακή απορρόφηση γλυκόζης-γαλακτόζης δεν πρέπει να λαμβάνουν Raxone.
Sunset yellow
Το Raxone περιέχει τη χρωστική sunset yellow (E110), η οποία ενδέχεται να προκαλέσει αλλεργικές αντιδράσεις.
swap_horiz
Αλληλεπιδράσεις
SPC-RAXONE
expand_more
Αλληλεπιδράσεις
Δεδομένα από in vitro μελέτες έχουν δείξει ότι οι κλινικά σημαντικές συγκεντρώσεις της ιδεβενόνης και του μεταβολίτη αυτής QS10 δεν επιφέρουν συστημική αναστολή των ισομορφών CYP1A2, 2B6, 2C8, 2C9, 2C19, 2D6 και 3A4 του κυτοχρώματος P450. Επιπλέον, δεν παρατηρήθηκε επαγωγή του CYP1A2, CYP2B6 ή του CYP3A4.
Η ιδεβενόνη in vivo είναι ήπιος αναστολέας του CYP3A4. Δεδομένα από μια μελέτη αλληλεπίδρασης φαρμάκων σε 32 υγιείς εθελοντές δείχνουν ότι κατά την πρώτη ημέρα της από του στόματος χορήγησης 300 mg ιδεβενόνης τρεις φορές ημερησίως, ο μεταβολισμός της μιδαζολάμης, ενός υποστρώματος του CYP3A4 δεν τροποποιήθηκε κατά τη συγχορήγηση των δύο φαρμακευτικών προϊόντων. Μετά από επανειλημμένη χορήγηση, η μέγιστη συγκέντρωση (Cmax) και η περιοχή κάτω από την καμπύλη (AUC) της μιδαζολάμης αυξήθηκαν κατά 28% και 34% αντίστοιχα, όταν η μιδαζολάμη χορηγούνταν σε συνδυασμό με 300 mg ιδεβενόνης τρεις φορές ημερησίως.
Συνεπώς, τα υποστρώματα του CYP3A4 που είναι γνωστό ότι διαθέτουν στενό θεραπευτικό δείκτη, όπως η αλφαιντανίλη, η αστεμιζόλη, η τερφεναδίνη, η σισαπρίδη, η κυκλοσπορίνη, η φαιντανύλη, η πιμοζίδη, η κινιδίνη, το σιρόλιμους, το τακρόλιμους ή τα αλκαλοειδή της ερυσιβώδους όλυρας (εργοταμίνη, διϋδροεργοταμίνη) θα πρέπει να χορηγούνται με προσοχή σε ασθενείς που λαμβάνουν ιδεβενόνη.
Η ιδεβενόνη ενδέχεται να αναστείλει την P-γλυκοπρωτεΐνη (P-gp) με πιθανή αύξηση της έκθεσης στην ετεξιλική δαβιγατράνη, τη διγοξίνη ή την αλισκιρένη. Τα φάρμακα αυτά θα πρέπει να χορηγούνται με προσοχή σε ασθενείς που λαμβάνουν ιδεβενόνη. Η ιδεβενόνη δεν αποτελεί υπόστρωμα της P-γλυκοπρωτεΐνης in vitro.
sick
Ανεπιθύμητες ενέργειες
SPC-RAXONE
expand_more
Ανεπιθύμητες ενέργειες
Περίληψη της εικόνας ασφάλειας
Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες που αναφέρθηκαν με την ιδεβενόνη είναι ήπια έως μέτρια διάρροια (συνήθως δεν χρειάζεται διακοπή της θεραπείας), ρινοφαρυγγίτιδα, βήχας και οσφυαλγία.
Κατάλογος ανεπιθύμητων ενεργειών σε μορφή πίνακα
Οι ανεπιθύμητες ενέργειες που παρατίθενται στον παρακάτω πίνακα παρατηρήθηκαν στο πλαίσιο κλινικών δοκιμών σε ασθενείς με κληρονομική οπτική νευροπάθεια Leber ή αναφέρθηκαν μετεγκριτικά για άλλες ενδείξεις. Οι κατηγορίες συχνότητας εμφάνισης προσδιορίζονται βάσει της ακόλουθης συνθήκης: πολύ συχνές (≥ 1/10), συχνές (≥ 1/100 έως < 1/10), μη γνωστές (δεν μπορούν να εκτιμηθούν με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα).
| Κατηγορία/Οργανικό σύστημα | Προτιμώμενος όρος | Συχνότητα |
|---|---|---|
| Λοιμώξεις και παρασιτώσεις | Ρινοφαρυγγίτιδα | Πολύ συχνές |
| Βρογχίτιδα | Μη γνωστές | |
| Διαταραχές του αιμοποιητικού και του λεμφικού συστήματος | Ακοκκιοκυττάρωση, αναιμία, λευκοκυτταροπενία, θρομβοκυτταροπενία, ουδετεροπενία | Μη γνωστές |
| Διαταραχές του μεταβολισμού και της θρέψης | Αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα, αυξημένα επίπεδα τριγλυκεριδίων στο αίμα | Μη γνωστές |
| Διαταραχές του νευρικού συστήματος | Κρίσεις, παραλήρημα, ψευδαισθήσεις, ταραχή, δυσκινησία, υπερκινησία, πορειομανία, ζάλη, κεφαλαλγία, ανησυχία, λήθαργος | Μη γνωστές |
| Διαταραχές του αναπνευστικού συστήματος, του θώρακα και του μεσοθωράκιου | Βήχας | Πολύ συχνές |
| Διαταραχές του γαστρεντερικού | Διάρροια | Πολύ συχνές |
| Ναυτία, έμετος, ανορεξία, δυσπεψία | Συχνές | |
| Διαταραχές του ήπατος και των χοληφόρων | Αυξημένη αμινοτρανσφεράση της αλανίνης, αυξημένη ασπαρτική αμινοτρανσφεράση, αυξημένη αλκαλική φωσφατάση αίματος, αυξημένη λακτική αφυδρογονάση αίματος, αυξημένη γάμμα-γλουταμυλτρανσφεράση, αυξημένη χολερυθρίνη αίματος, ηπατίτιδα | Μη γνωστές |
| Διαταραχές του δέρματος και του υποδόριου ιστού | Εξάνθημα, κνησμός | Μη γνωστές |
| Διαταραχές του μυοσκελετικού συστήματος και του συνδετικού ιστού | Οσφυαλγία | Συχνές |
| Άλγος στα άκρα | Συχνές | |
| Διαταραχές των νεφρών και των ουροφόρων οδών | Αζωθαιμία, χρωματουρία | Μη γνωστές |
| Γενικές διαταραχές και καταστάσεις της οδού χορήγησης | Κακουχία | Μη γνωστές |
Αναφορά πιθανολογούμενων ανεπιθύμητων ενεργειών
Η αναφορά πιθανολογούμενων ανεπιθύμητων ενεργειών μετά τη χορήγηση άδειας κυκλοφορίας του φαρμακευτικού προϊόντος είναι σημαντική. Επιτρέπει τη συνεχή παρακολούθηση της σχέσης οφέλους-κινδύνου του φαρμακευτικού προϊόντος. Ζητείται από τους επαγγελματίες του τομέα της υγειονομικής περίθαλψης να αναφέρουν οποιεσδήποτε πιθανολογούμενες ανεπιθύμητες ενέργειες μέσω του εθνικού συστήματος αναφοράς που αναγράφεται στο Παράρτημα V.
pregnant_woman
Κύηση / γαλουχία
SPC-RAXONE
expand_more
Κύηση / γαλουχία
Κύηση
Δεν έχει τεκμηριωθεί η ασφάλεια της ιδεβενόνης στις εγκύους. Μελέτες σε ζώα δεν έδειξαν άμεσες ή έμμεσες επιβλαβείς επιδράσεις στην αναπαραγωγική ικανότητα. Η ιδεβενόνη πρέπει να χορηγείται σε έγκυες γυναίκες ή γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία που είναι πιθανόν να μείνουν έγκυες μόνον εάν κρίνεται ότι το όφελος της θεραπείας υπερτερεί των δυνητικών κινδύνων.
Θηλασμός
Τα διαθέσιμα φαρμακοδυναμικά / ταξικολογικά δεδομένα σε ζώα έδειξαν απέκκριση της ιδεβενόνης στο γάλα (για λεπτομέρειες βλέπε (βλ. Προκλινικά δεδομένα)). Ο κίνδυνος για το θηλάζον βρέφος δεν μπορεί να αποκλειστεί. Πρέπει να αποφασιστεί εάν θα διακοπεί ο θηλασμός ή θα διακοπεί/θα αποφευχθεί η θεραπεία με Raxone, λαμβάνοντας υπόψη το όφελος του θηλασμού για το παιδί και το όφελος της θεραπείας για τη γυναίκα.
Γονιμότητα
Δεν υπάρχουν δεδομένα σχετικά με την επίδραση της ιδεβενόνης στην ανθρώπινη γονιμότητα.
monitor_heart
Φαρμακοδυναμική
SPC-RAXONE
expand_more
Φαρμακοδυναμική
Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία: Ψυχοαναληπτικά, Ψυχοδιεγερτικά και Νοοτρόπα; κωδικός ATC: N06BX13
Μηχανισμός δράσης
Η ιδεβενόνη, μια βενζοκινόνη βραχείας αλύσου, είναι αντιοξειδωτικός παράγοντας που θεωρείται ικανός να μεταφέρει ηλεκτρόνια απευθείας στο σύμπλοκο ΙΙΙ της μιτοχονδριακής αλυσίδας μεταφοράς ηλεκτρονίων, παρακάμπτοντας ως εκ τούτου το σύμπλοκο Ι και αποκαθιστώντας την παραγωγή ενέργειας από τα κύτταρα (ATP) υπό πειραματικές συνθήκες ανεπάρκειας συμπλόκου Ι.
Ομοίως, σε ασθενείς που πάσχουν από κληρονομική οπτική νευροπάθεια Leber, η ιδεβενόνη μπορεί να μεταφέρει ηλεκτρόνια απευθείας στο σύμπλοκο ΙΙΙ της αλυσίδας μεταφοράς ηλεκτρονίων, παρακάμπτοντας συνεπώς το σύμπλοκο Ι το οποίο επηρεάζεται και από τις τρεις βασικές μεταλλάξεις του μιτοχονδριακού DNA που προκαλούν την κληρονομική οπτική νευροπάθεια Leber, αποκαθιστώντας την παραγωγή ATP στα κύτταρα.
Σύμφωνα με τον συγκεκριμένο βιοχημικό τρόπο δράσης, η ιδεβενόνη ενδέχεται να επανενεργοποιεί ζωντανά αλλά αδρανή γαγγλιακά κύτταρα του αμφιβληστροειδούς σε ασθενείς με κληρονομική οπτική νευροπάθεια Leber. Ανάλογα με τον χρόνο που παρήλθε από την εκδήλωση των συμπτωμάτων και το ποσοστό των γαγγλιακών κυττάρων αμφιβληστροειδούς που έχουν ήδη προσβληθεί, η ιδεβενόνη μπορεί να συμβάλλει στην ανάκτηση της όρασης σε ασθενείς που έχουν υποστεί απώλεια όρασης.
Κλινική αποτελεσματικότητα και ασφάλεια
Η κλινική ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα της ιδεβενόνης σε ασθενείς με κληρονομική οπτική νευροπάθεια Leber έχουν αξιολογηθεί σε μια διπλή τυφλή, τυχαιοποιημένη, ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο μελέτη (RHODOS).
Στη μελέτη RHODOS συμμετείχαν συνολικά 85 ασθενείς με κληρονομική οπτική νευροπάθεια Leber, ηλικίας 14-66 ετών, με οποιαδήποτε από τις 3 βασικές μεταλλάξεις του μιτοχονδριακού DNA (G11778A, G3460A ή T14484C) και διάρκεια της νόσου όχι μεγαλύτερη από 5 έτη. Οι ασθενείς έλαβαν είτε Raxone 900 mg/ημέρα είτε εικονικό φάρμακο για χρονικό διάστημα 24 εβδομάδων (6 μήνες). Το Raxone χορηγήθηκε τρεις φορές ημερησίως σε δόσεις των 300 mg σε συνδυασμό με γεύμα.
Το πρωτεύον τελικό σημείο «βέλτιστη ανάκτηση της οπτικής οξύτητας» καθορίστηκε με βάση τα αποτελέσματα που προέκυψαν με τη χρήση διαγραμμάτων ETDRS για τον οφθαλμό ο οποίος εμφάνισε την πιο θετική βελτίωση οπτικής οξύτητας από τις αρχικές τιμές έως την εβδομάδα 24. Το κύριο δευτερεύον τελικό σημείο «αλλαγή της βέλτιστης οπτικής οξύτητας» μετρήθηκε με βάση τη διαφορά από τις αρχικές τιμές της βέλτιστης οπτικής οξύτητας στον αριστερό ή στον δεξιό οφθαλμό σε 24 εβδομάδες (Πίνακας 1).
Πίνακας 1: RHODOS: Βέλτιστη ανάκτηση της οπτικής οξύτητας και αλλαγή της βέλτιστης οπτικής οξύτητας σε σχέση με τις αρχικές τιμές έως την εβδομάδα 24
| Τελικό σημείο (πληθυσμός ITT) | Raxone (N = 53) | Εικονικό φάρμακο (N = 29) | p |
|---|---|---|---|
| Πρωτεύον τελικό σημείο Βέλτιστη ανάκτηση της οπτικής οξύτητας (μέσος όρος ± τυπικό σφάλμα, ΔΕ 95%) | logMAR* -0,135 ± 0,041 | logMAR -0,071 ± 0,053 | 0,291 |
| Βασικό δευτερεύον τελικό σημείο: Αλλαγή στη βέλτιστη οπτική οξύτητα (μέσος όρος ± τυπικό σφάλμα, ΔΕ 95%) | logMAR -0,035 ± 0,046 | logMAR 0,085 ± 0,060 | 0,078 |
*logMAR - Λογάριθμος Ελάχιστης Γωνίας Ευκρίνειας
Η προκαθορισμένη ανάλυση στο πλαίσιο της μελέτης RHODOS προσδιόρισε το ποσοστό των ασθενών των οποίων η αρχική τιμή οπτικής οξύτητας σε έναν οφθαλμό ήταν ≤0,5 logMAR και των οποίων η οπτική οξύτητα επιδεινώθηκε σε ≥1,0 logMAR. Στη συγκεκριμένη μικρή υποομάδα ασθενών (n=8), 0 από τους 6 ασθενείς στην ομάδα ιδεβενόνης παρουσίασαν επιδείνωση ≥1,0 logMAR, ενώ οι ασθενείς στην ομάδα εικονικού φαρμάκου που παρουσίασαν αντίστοιχη επιδείνωση ήταν 2 στους 2.
Στη μελέτη παρακολούθησης μίας επίσκεψης, στο πλαίσιο της μελέτης RHODOS, οι αξιολογήσεις οπτικής οξύτητας από 58 ασθενείς που πραγματοποιήθηκαν κατά μέσο όρο 131 εβδομάδες μετά τη διακοπή της θεραπείας έδειξαν ότι η επίδραση του Raxone ενδέχεται να διατηρείται.
Στο πλαίσιο της μελέτης RHODOS, διενεργήθηκε εκ των υστέρων ανάλυση των αποκρινόμενων η οποία αξιολόγησε το ποσοστό των ασθενών που εμφάνισε κλινικά σημαντική ανάκτηση της οπτικής οξύτητας από τις αρχικές τιμές σε έναν τουλάχιστον οφθαλμό, η οποία ορίστηκε: (i) ως βελτίωση της οπτικής οξύτητας από αδυναμία ανάγνωσης μεμονωμένου χαρακτήρα σε ικανότητα ανάγνωσης τουλάχιστον 5 χαρακτήρων στο διάγραμμα ETDRS, ή (ii) ως βελτίωση της οπτικής οξύτητας κατά τουλάχιστον 10 χαρακτήρες στο διάγραμμα ETDRS. Τα αποτελέσματα παρουσιάζονται στον Πίνακα 2, όπου περιλαμβάνονται υποστηρικτικά δεδομένα από 62 ασθενείς με κληρονομική οπτική νευροπάθεια Leber οι οποίοι έλαβαν Raxone στο πλαίσιο προγράμματος ευρείας πρόσβασης (EAP) και από 94 ασθενείς οι οποίοι δεν είχαν λάβει προηγούμενη θεραπεία στο πλαίσιο μελέτης αρχείου περιστατικών (CRS).
Πίνακας 2: Ποσοστό ασθενών με κλινικά σημαντική ανάκτηση της οπτικής οξύτητας μετά από 6 μήνες σε σύγκριση με τις αρχικές τιμές
| RHODOS Raxone (N=53) | RHODOS εικονικό φάρμακο (N = 29) | |
|---|---|---|
| Αποκρινόμενοι (Ν, %) | 16 (30,2%) | 3 (10,3%) |
| EAP-Raxone (N=62) | CRS-ασθενείς που δεν έχουν λάβει θεραπεία (N=94) | |
|---|---|---|
| Αποκρινόμενοι (Ν, %) | 19 (30,6%) | 18 (19,1%) |
Στο πρόγραμμα ευρείας πρόσβασης (EAP) ο αριθμός των αποκρινόμενων αυξήθηκε με την παράταση της θεραπείας, από 19 εκ των 62 ασθενών (30,6%) στους 6 μήνες σε 17 εκ των 47 ασθενών (36,2%) στους 12 μήνες.
Παιδιατρικός πληθυσμός
Στις κλινικές δοκιμές αταξίας του Friedreich, 32 ασθενείς ηλικίας 8 έως 11 ετών και 91 ασθενείς ηλικίας 12 έως 17 ετών έλαβαν ιδεβενόνη σε δόση ≥ 900 mg/ημέρα για χρονικό διάστημα έως 42 μηνών.
Στη μελέτη RHODOS και στο πρόγραμμα ευρείας πρόσβασης (EAP) για την κληρονομική οπτική νευροπάθεια Leber, συνολικά 3 ασθενείς ηλικίας 9 έως 11 ετών και 27 ασθενείς ηλικίας 12 έως 17 ετών έλαβαν ιδεβενόνη σε δόση 900 mg/ημέρα για χρονικό διάστημα έως 33 μηνών.
Αυτό το φαρμακευτικό προϊόν έχει εγκριθεί με τη διαδικασία των «εξαιρετικών περιστάσεων». Αυτό σημαίνει ότι λόγω της σπανιότητας της ασθένειας δεν έχει καταστεί δυνατόν να ληφθεί πλήρης πληροφόρηση για το φαρμακευτικό προϊόν. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων θα αξιολογεί ετησίως κάθε νέο πληροφοριακό στοιχείο που θα είναι διαθέσιμο και η παρούσα Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος θα ενημερώνεται αναλόγως.
biotech
Φαρμακοκινητική
SPC-RAXONE
expand_more
Φαρμακοκινητική
Απορρόφηση
Η τροφή αυξάνει τη βιοδιαθεσιμότητα της ιδεβενόνης κατά περίπου 5-7 φορές και, ως εκ τούτου, το Raxone πρέπει να λαμβάνεται πάντα με τροφή. Τα δισκία δεν πρέπει να θραύονται ούτε να μασώνται. Μετά την από του στόματος χορήγηση του Raxone, η ιδεβενόνη απορροφάται ταχέως. Στις περιπτώσεις επαναλαμβανόμενης χορήγησης, οι μέγιστες συγκεντρώσεις της ιδεβενόνης στο πλάσμα παρατηρούνται κατά μέσο όρο εντός 1 ώρας (εύρος διάμεσου χρόνου 0,67: 0,33-2,00 ώρες).
Κατανομή
Τα πειραματικά δεδομένα δείχνουν ότι η ιδεβενόνη διαπερνά τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και κατανέμεται σε σημαντικές συγκεντρώσεις στον εγκεφαλικό ιστό. Μετά τη χορήγηση από το στόμα, φαρμακολογικά συναφείς συγκεντρώσεις ιδεβενόνης ανιχνεύονται στο υδατοειδές υγρό του οφθαλμού.
Βιομετασχηματισμός
Ο μεταβολισμός πραγματοποιείται μέσω οξειδωτικής σύμπτυξης της πλευρικής αλύσου και μέσω αναγωγής του δακτυλίου κινόνης και σύζευξης σε γλουκορονίδια και θειικές ενώσεις. Η ιδεβενόνη παρουσιάζει εκτεταμένο μεταβολισμό πρώτης διόδου με αποτέλεσμα τη δημιουργία συζευγμένων μορφών ιδεβενόνης (γλουκορονίδια και θειικές ενώσεις (IDE-C)) και μεταβολιτών QS10, QS6 και QS4 φάσης Ι, καθώς και των αντίστοιχων μεταβολιτών φάσης ΙΙ (γλυκουρονίδια και θειικές ενώσεις (QS10+QS10-C, QS6+QS6-C, QS4+QS4-C)). Οι βασικοί μεταβολίτες στο πλάσμα είναι IDE-C και QS4+QS4-C.
Αποβολή
Λόγω της επίδρασης του εκτεταμένου μεταβολισμού πρώτης διόδου, οι συγκεντρώσεις της ιδεβενόνης στο πλάσμα ήταν γενικά μετρήσιμες έως 6 ώρες μετά τη χορήγηση από το στόμα 750 mg Raxone, είτε ως μεμονωμένη δόση από το στόμα ή μετά από επαναλαμβανόμενη χορήγηση τρεις φορές την ημέρα (14 ημέρες). Η κύρια οδός αποβολής είναι ο μεταβολισμός, με τη μεγαλύτερη ποσότητα της δόσης να απεκκρίνεται μέσω των νεφρών ως μεταβολίτες. Μετά από τη χορήγηση μεμονωμένης ή επαναλαμβανόμενων δόσεων 750 mg Raxone από το στόμα, οι πιο εμφανείς μεταβολίτες της ιδεβενόνης στα ούρα ήταν οι QS4+QS4-C, αντιπροσωπεύοντας κατά μέσο όρο το 49,3% έως το 68,3% της συνολικά χορηγούμενης δόσης. Οι μεταβολίτες QS6+QS6 αντιστοιχούσαν στο 6,45% έως 9,46%, ενώ οι μεταβολίτες QS10+QS10-C και IDE+IDE-C αντιστοιχούσαν στο 1% περίπου ή και λιγότερο.
Γραμμικότητα/μη γραμμικότητα
Στις φαρμακοκινητικές μελέτες φάσης Ι, παρατηρήθηκαν ανάλογες αυξήσεις στις συγκεντρώσεις ιδεβενόνης στο πλάσμα με τις δόσεις από 150 mg έως 1050 mg. Χρονοεξαρτώμενη φαρμακοκινητική δεν καταδείχθηκε ούτε για την ιδεβενόνη ούτε για κάποιον από τους μεταβολίτες της.
Ηπατική ή νεφρική δυσλειτουργία
Δεν υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα για τους συγκεκριμένους πληθυσμούς.
Παιδιατρικός πληθυσμός
Ενώ η εμπειρία από τις κλινικές δοκιμές σε παιδιατρικό πληθυσμό με κληρονομική οπτική νευροπάθεια Leber περιορίζεται σε ασθενείς ηλικίας 14 ετών και άνω, τα φαρμακοκινητικά δεδομένα από μελέτες φαρμακοκινητικής σε πληθυσμούς, στους οποίους περιλαμβάνονται παιδιατρικοί ασθενείς με αταξία του Friedreich ηλικίας 8 ετών και άνω, δεν παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές στη φαρμακοκινητική της ιδεβενόνης.
neurology
PubChem
Μηχανισμός δράσης
expand_more
Μηχανισμός δράσης
Μηχανισμός Δράσης
Η Iδεβενόνη είναι ένα συνθετικό ανάλογο της $\text{ubiquinone}$ (γνωστής και ως Συνένζυμο $ ext{Q10}$), ενός ζωτικού κυτταρικού αντιοξειδωτικού και απαραίτητου συστατικού της Αλυσίδας Μεταφοράς Ηλεκτρονίων ($ ext{ETC}$). Έχει προταθεί ότι, αλληλεπιδρώντας με την $ ext{ETC}$, η ιvτεβενόνη αυξάνει την παραγωγή $ ext{ATP}$ που απαιτείται για τη μιτοχονδριακή λειτουργία, μειώνει τις ελεύθερες ρίζες, αναστέλλει την υπεροξείδωση των λιπιδίων και, κατά συνέπεια, προστατεύει τη λιπιδική μεμβράνη και τα μιτοχόνδρια από την οξειδωτική βλάβη. Πιο συγκεκριμένα, πιστεύεται ότι η ιvτεβενόνη μεταφέρει ηλεκτρόνια απευθείας στο σύμπλεγμα III της μιτοχονδριακής $ ext{ETC}$, παρακάμπτοντας έτσι το σύμπλεγμα Ι και αποκαθιστώντας την παραγωγή κυτταρικής ενέργειας ($ ext{ATP}$).
biotech
PubChem
Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση
expand_more
Απορρόφηση / κατανομή / απέκκριση
Απορρόφηση, Κατανομή & Απέκκριση
Μετά από από του στόματος χορήγηση, η ιvτεβενόνη απορροφάται ταχέως. Με επαναλαμβανόμενη χορήγηση, οι μέγιστες συγκεντρώσεις ιvτεβενόνης στο πλάσμα επιτυγχάνονται κατά μέσο όρο εντός 1 ώρας (διάμεσος 0.67 ώρες, εύρος: 0.33-2.00 ώρες).
Η τροφή αυξάνει τη βιοδιαθεσιμότητα της ιvτεβενόνης κατά περίπου 5-7 φορές και, επομένως, θα πρέπει πάντα να χορηγείται με τροφή.
Η κύρια οδός απέκκρισης είναι ο μεταβολισμός, με την πλειονότητα της δόσης να απεκκρίνεται μέσω των νεφρών ως μεταβολίτες. Μετά από μία εφάπαξ ή επαναλαμβανόμενη από του στόματος δόση 750 mg ιvτεβενόνης, οι $ ext{QS4+QS4-C}$ ήταν οι πιο εμφανείς μεταβολίτες που προέρχονταν από την ιvτεβενόνη στα ούρα, αντιπροσωπεύοντας κατά μέσο όρο μεταξύ 49.3% και 68.3% της συνολικής χορηγούμενης δόσης. Οι $ ext{QS6+QS6}$ αντιπροσώπευαν 6.45% έως 9.46%, ενώ οι $ ext{QS10+QS10-C}$ και $ ext{IDE+IDE-C}$ ήταν κοντά στο 1% ή χαμηλότεροι.
Πειραματικά δεδομένα έχουν δείξει ότι η ιvτεβενόνη διέρχεται τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και κατανέμεται σε σημαντικές συγκεντρώσεις στον εγκεφαλικό ιστό. Μετά από από του στόματος χορήγηση, ανιχνεύονται φαρμακολογικά σχετικές συγκεντρώσεις ιvτεβενόνης στο υδατοειδές υγρό του οφθαλμού.
hub
PubChem
Μεταβολισμός
expand_more
Μεταβολισμός
Μεταβολισμός
Ο μεταβολισμός συμβαίνει μέσω οξειδωτικής βράχυνσης της πλευρικής αλυσίδας και με αναγωγή του δακτυλίου κινόνης και συζεύξεως με γλυκουρονίδια και θειικά άλατα. Η ιvτεβενόνη παρουσιάζει υψηλό μεταβολισμό πρώτης διόδου, με αποτέλεσμα συζεύξεις της ιvτεβενόνης (γλυκουρονίδια και θειικά άλατα ($ ext{IDE-C}$)) και τους μεταβολίτες Φάσης Ι $ ext{QS10}$, $ ext{QS6}$ και $ ext{QS4}$ καθώς και τους αντίστοιχους μεταβολίτες Φάσης ΙΙ (γλυκουρονίδια και θειικά άλατα ($ ext{QS10+QS10-C}$, $ ext{QS6+QS6-C}$, $ ext{QS4+QS4-C}$)). Οι κύριοι μεταβολίτες στο πλάσμα είναι οι $ ext{IDE-C}$ και $ ext{QS4+QS4-C}$.
category
PubChem
MeSH classification
expand_more
MeSH classification
MeSH Φαρμακολογική Ταξινόμηση
Φυσικά ή συνθετικά παραγόμενες ουσίες που αναστέλλουν ή καθυστερούν τις αντιδράσεις οξείδωσης. Αντισταθμίζουν τις βλαπτικές επιδράσεις της οξείδωσης στους ιστούς των ζώων.
Ημίσεια ζωή
Απέκκριση
Επιστημονικό Προφίλ
expand_more
MeSH Φαρμακολογική Ταξινόμηση
Φυσικά ή συνθετικά παραγόμενες ουσίες που αναστέλλουν ή καθυστερούν τις αντιδράσεις οξείδωσης. Αντισταθμίζουν τις βλαπτικές επιδράσεις της οξείδωσης στους ιστούς των ζώων.