Αντιβιοτικά

Ρευματοειδής Αρθρίτιδα

Κατευθυντήριες Οδηγίες Υπ. Υγείας 2024

ΓΕΝΙΚΑ Γενικές Αρχές
  • Η συχνότερη χρόνια αυτοάνοση φλεγμονώδης αρθρίτιδα
  • Χωρίς έγκαιρη θεραπεία οδηγεί σε μόνιμες αρθρικές βλάβες και αναπηρία
  • Η θεραπεία γίνεται πάντα από ρευματολόγο
  • Στρατηγική Treat-to-Target: Στόχος ύφεση (DAS28 <2.6) ή χαμηλή ενεργότητα (DAS28 <3.2) — επανεκτίμηση κάθε 3-6 μήνες

Δυσμενείς Προγνωστικοί Παράγοντες (→ ταχύτερη κλιμάκωση)

  • RF ή anti-CCP θετικότητα
  • Διαβρωτικές αλλοιώσεις στα ακτινογραφήματα χεριών/ποδιών
  • DAS28 > 5.1 (υψηλή ενεργότητα)
ΔΕΙΚΤΕΣ Δείκτες Ενεργότητας

DAS28-TKE (Disease Activity Score): Δείκτης ενεργότητας νόσου βάσει 28 αρθρώσεων

Κατάσταση DAS28
Ύφεση < 2.6
Χαμηλή ενεργότητα < 3.2
Μέτρια ενεργότητα 3.2 - 5.1
Υψηλή ενεργότητα > 5.1
ΒΗΜΑ 1 Αρχική Θεραπεία

csDMARDs ως μονοθεραπεία:

  • 1η επιλογή: Μεθοτρεξάτη (MTX) 15-25 mg/εβδ + φυλλικό οξύ 5 mg/εβδ
    Έναρξη 15 mg, σταδιακή αύξηση. Δόσεις >15 mg: προτιμήστε SC χορήγηση για καλύτερη βιοδιαθεσιμότητα.
  • 2η επιλογή: Λεφλουνομίδη (LEF) 20 mg/ημέρα
  • 3η επιλογή: Σουλφασαλαζίνη (SSZ) έως 3 g/ημέρα ή Υδροξυχλωροκίνη (HCQ) 400 mg/ημέρα

Γλυκοκορτικοειδή:

Πρεδνιζολόνη ≤7.5 mg/ημέρα για έως 6 μήνες

ΒΗΜΑ 2 Βιολογικά DMARDs

Κριτήρια έναρξης bDMARD:

  • Χωρίς δυσμενείς παράγοντες: DAS28 > 5.1 μετά 2 csDMARDs ή DAS28 3.2-5.1 χωρίς διάβρωση → δοκιμάστε 2ο csDMARD ή συνδυασμό πρώτα
  • Με ≥1 δυσμενή παράγοντα (RF/anti-CCP+, διαβρώσεις, DAS28 >5.1): έναρξη bDMARD μετά αποτυχία 1ου csDMARD

Anti-TNF: Adalimumab, Certolizumab, Etanercept, Golimumab, Infliximab

Abatacept: Αναστολέας Τ-λεμφοκυττάρων

Tocilizumab: Αναστολέας IL-6

Anakinra: Αναστολέας IL-1

Rituximab: Αντι-CD20 — Προτιμάται σε ιστορικό λεμφοϋπερπλαστικής νόσου, καρκίνου ή αποδυελίνωσης

ΒΗΜΑ 3 Αλλαγή Θεραπείας

Σε αποτυχία 1ου bDMARD: Αλλαγή σε 2ο bDMARD ή tsDMARD (JAKi)

JAK inhibitors (tsDMARD): Tofacitinib, Baricitinib, Upadacitinib, Filgotinib

Ορισμός αποτυχίας: DAS28 > 3.2 μετά 3-6 μήνες θεραπείας

⚠️ Προειδοποίηση Ασφάλειας JAK Inhibitors

Αυξημένος κίνδυνος: θρομβοεμβολισμός (VTE), σοβαρά καρδιαγγειακά (MACE), κακοήθεια — ειδικά σε:

  • Ηλικία ≥65 ετών
  • Κάπνισμα (ενεργό ή πρώην)
  • Ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου ή κακοήθειας

Σε αυτές τις ομάδες: προτίμηση μειωμένης δόσης (Baricitinib 2mg, Filgotinib 100mg) ή bDMARD.

ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ Δόσεις Βιολογικών
Φάρμακο Δοσολογία
Adalimumab 40mg SC κάθε 2 εβδομάδες
Etanercept 50mg SC 1-2x εβδομάδα
Infliximab 3mg/kg IV εβδομάδες 0,2,6, μετά κάθε 8 εβδομάδες
Abatacept 125mg SC εβδομαδιαίως ή 500-1000mg IV μηνιαίως
Tocilizumab 162mg SC εβδομαδιαίως ή 8mg/kg IV μηνιαίως
Tofacitinib 5mg 2x ημέρα (ή 11mg 1x ημέρα PR)
Baricitinib 4mg 1x ημέρα (2mg σε ειδικές ομάδες)
Upadacitinib 15mg 1x ημέρα
Filgotinib 200mg 1x ημέρα (100mg σε ειδικές ομάδες)
ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Παρακολούθηση & Εμβολιασμοί

Συχνότητα Αξιολόγησης

  • Μέτρια/Υψηλή ενεργότητα: κάθε 1-3 μήνες
  • Χαμηλή ενεργότητα/Ύφεση: κάθε 3-6 μήνες
  • Εργαστηριακός έλεγχος (ΓΑΕ, κρεατινίνη, ηπατικές) κάθε 3 μήνες υπό MTX
  • Οφθαλμολογικός έλεγχος κάθε 1-2 χρόνια υπό HCQ (>5 χρόνια)

Εμβολιασμοί Πριν Βιολογικά

  • Αντιγριπικό (ετήσιο)
  • Πνευμονιοκοκκικό (PCV20 ή PCV13+PPSV23)
  • Ηπατίτιδα Β (αν ανεμβολίαστος)
  • Ζωστήρα (αδρανοποιημένο — πριν bDMARD/JAKi)
  • Ζωντανά εμβόλια: αποφυγή υπό ανοσοκατασταλτική αγωγή