PPI — Αναστολείς Αντλίας Πρωτονίων

ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ

1. Ενδείξεις Χορήγησης PPI

Κύριες ενδείξεις:

Γαστροοισοφαγική Παλινδρόμηση (ΓΟΠ)
Πεπτικό έλκος (στομάχου/δωδεκαδακτύλου)
Δυσπεψία
Εκρίζωση Helicobacter pylori (συνδυασμός με αντιβιοτικά)
Γαστροπροστασία σε ασθενείς υψηλού κινδύνου
Σύνδρομο Zollinger-Ellison

ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ

2. Δοσολογία PPI

Φάρμακο	Δόση Έναρξης	Μέγιστη Δόση
Omeprazole	20mg 1x ημέρα	40mg 1-2x ημέρα
Pantoprazole	40mg 1x ημέρα	80mg 1x ημέρα
Esomeprazole	20-40mg 1x ημέρα	40mg 2x ημέρα
Lansoprazole	30mg 1x ημέρα	30mg 2x ημέρα
Rabeprazole	20mg 1x ημέρα	20mg 2x ημέρα

* Οι PPI λαμβάνονται πριν το πρωινό γεύμα (30-60 λεπτά), συνήθως νηστικοί.

ΕΚΡΙΖΩΣΗ

3. Θεραπεία Εκρίζωσης H. pylori

⚠️ Αντίσταση κλαριθρομυκίνης στην Ελλάδα >20% → Η τριπλή κλαριθρομυκίνης ΔΕΝ συνιστάται ως 1η γραμμή σε περιοχές υψηλής αντίστασης. Προτιμήστε τετραπλή ή Levofloxacin-based.

1η Γραμμή — Τετραπλή Concomitant (χωρίς Bismuth):

PPI (π.χ. Esomeprazole 40mg ×2) +
1g ×2 +
500mg ×2 + Μετρονιδαζόλη 500mg ×2
Διάρκεια: 14 ημέρες

Εναλλακτική — Τριπλή με Λεβοφλοξασίνη:

PPI + Αμοξυκιλλίνη 1g ×2 + Λεβοφλοξασίνη 500mg ×1
Διάρκεια: 10-14 ημέρες · για 2η γραμμή ή αλλεργία κλαριθρομυκίνης

Τετραπλή Bismuth (εφόσον διαθέσιμο):

PPI + Bismuth subcitrate + +
Ιδανικά για 2η γραμμή ή γνωστή αντίσταση κλαριθρομυκίνης

Επιβεβαίωση εκρίζωσης: Urea breath test ή κοπράνων αντιγόνο ≥4 εβδομάδες μετά τη θεραπεία (σταματήστε PPI 2 εβδ πριν)

ΠΡΟΦΥΛΑΞΕΙΣ

4. Ανεπιθύμητες Ενέργειες & Αλληλεπιδράσεις

Συχνές ανεπιθύμητες:

Κεφαλαλγία, ναυτία, διάρροια
Μετεωρισμός, κοιλιακό άλγος

Σημαντικές αλληλεπιδράσεις:

Μειώνουν απορρόφηση Clopidogrel (αποφυγή συνδυασμού)
Μειώνουν απορρόφηση Iron salts, Vit B12
Επηρεάζουν μεταβολισμό (CYP2C19): Diazepam, Phenytoin

Μακροχρόνια χρήση: Κίνδυνος ανεπάρκειας B12, υπομαγνησιαιμίας, οστεοπόρωσης (κατάγματα), λοιμώξεων (C. difficile, πνευμονίες). Τακτική αξιολόγηση αναγκαιότητας.

Αποχορήγηση PPI (Deprescribing)

Επανεκτιμήστε αναγκαιότητα κάθε 6-12 μήνες
Σε ΓΟΠ χωρίς επιπλοκές: προσπαθήστε step-down (on-demand ή μειωμένη δόση)
Σε πεπτικό έλκος μετά θεραπεία: σταματήστε εφόσον H. pylori εκριζώθηκε και NSAID διακόπηκαν
Μη διακόπτετε απότομα (rebound hyperacidity) — σταδιακή μείωση ή κάθε 2η ημέρα

ΓΑΣΤΡΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ

5. Γαστροπροστασία υπό NSAID/Αντιαιμοπεταλιακά

Ενδείξεις PPI με NSAID (≥1 παράγοντας)

Ηλικία ≥65 ετών
Ιστορικό πεπτικού έλκους/αιμορραγίας
Υψηλή δόση NSAID ή διπλή αντιαιμοπεταλιακή
Ταυτόχρονη αντιπηκτική αγωγή
Κορτικοστεροειδή + NSAID

Ενδείξεις PPI με Αντιαιμοπεταλιακά

ΑΣΟ + Κλοπιδογρέλη (διπλή): PPI routine
ΑΣΟ μόνο + υψηλός GI κίνδυνος: PPI
Αποφυγή Ομεπραζόλης/Εσομεπραζόλης με Κλοπιδογρέλη — επιλέξτε Παντοπραζόλη ή Ραμπεπραζόλη

Αντιβιοτικά

Αναστολείς Αντλίας Πρωτονίων (PPI)

Ενδείξεις PPI με NSAID (≥1 παράγοντας)

Ενδείξεις PPI με Αντιαιμοπεταλιακά