Oι βιταμίνες αντιπροσωπεύουν οργανικές ουσίες απαραίτητες για τον ομαλό ενδογενή μεταβολισμό. Περικλείονται σε μικρές ποσότητες στις φυσικές τροφές. Tο κανονικό διαιτολόγιο προσφέρει επαρκή ποσότητα βιταμινών για την κάλυψη των ημερήσιων αναγκών εφόσον περιλαμβάνονται τρόφιμα απ'όλες τις πέντε κατηγορίες τροφίμων. Στον Πίνακα 9.1 συνοψίζονται οι ημερήσιες ανάγκες στις κυριότερες βιταμίνες κατά ηλικία, φύλο, στην εγκυμοσύνη και τον θηλασμό σε φυσιολογικά (υγιή) άτομα. Υποκλινικές ή και κλινικές μορφές υποβιταμίνωσης μπορεί να προκληθούν σε αυξημένες απαιτήσεις (εγκυμοσύνη, θηλασμός), μακρόχρονη αδυναμία λήψης τροφής (χειρουργικές επεμβάσεις κυρίως γαστρεντερικού), σύνδρομα εντερικής δυσαπορρόφησης, καταστροφή της φυσιολογικής εντερικής χλωρίδας από χρήση αντιβιοτικών, καθώς και σε σημαντική απώλεια βιταμινών κατά την εφαρμογή μακρόχρονης παρεντερικής διατροφής χωρίς προσθήκη επαρκούς ποσότητας βιταμινών και χρόνιας τεχνητής υποκατάστασης της νεφρικής λειτουργίας (αιμοκάθαρση και περιτοναϊκή κάθαρση). Tέλος, ένδεια μπορεί να προέλθει από αλληλεπίδραση μεταξύ βιταμινών και άλλων φαρμάκων, από παρεμπόδιση εντερικής απορρόφησης ή του μετασχηματισμού στην τελική δραστική τους μορφή, φαινόμενο που παρατηρείται και σε διάχυτη βλάβη ορισμένων οργάνων στα οποία κατ' αποκλειστικότητα λαμβάνει χώρα ο μετασχηματισμός αυτός. Oι παραπάνω καταστάσεις αντιπροσωπεύουν τις κύριες ενδείξεις θεραπευτικής χρήσης των βιταμινών. Tα τελευταία όμως χρόνια γίνεται ολοένα και συχνότερα κατάχρηση βιταμινών για πρόληψη καρκίνων και μακροζωία γεγονός που δεν έχει καμία επιστημονική τεκμηρίωση. Αντίθετα, μπορεί να δημιουργηθούν σοβαρές παρενέργειες ή τοξικές επιδράσεις. Διάφορες πολυνευρίτιδες, ψυχικές παθήσεις, ο καρκίνος, η αρτηριοσκλήρωση, το γήρας, αλλά ακόμα και το κοινό κρυολόγημα αποτελούν το νέο θεραπευτικό φάσμα πολλών βιταμινών. H χρησιμότητά τους αυτή δεν έχει τεκμηριωθεί. Για το λόγο αυτό ο γιατρός δεν πρέπει να τις χορηγεί και μάλιστα σε δόση 100-200 φορές μεγαλύτερη από τις ημερήσιες ανάγκες (!), όχι μόνο προς αποφυγή περιττής δαπάνης, αλλά και για τον κίνδυνο τοξικών συνεπειών. Ιδιαίτερα αυξημένος είναι ο κίνδυνος από υπέρμετρη χορήγηση βιταμίνης A ή D. t9.1.jpg:

Linked substances

Δραστικές ουσίες για αυτό το κεφάλαιο

1 δραστικές

Παράγοντας πήξης X

Coagulation Factor X · Παράγοντας πήξης X

x 100x 100, 0.5mcg x 100, 1mcg x 100x 100, 1mcg x 100 ATC B02BD13

Σελίδα δραστικής

Ενδείξεις

Πρόληψη και θεραπεία του δευτεροπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας. Αντενδείξεις: Υπερασβεστιαιμία, ενδείξεις τοξικότητας από βιταμίνη D. Ανεπιθύμητες ενέργειες: Υπερασβεστιαιμία, υπερφωσφοραιμία, βλάβη παραθυρεοειδών, κνησμός και διαταραχές γεύσης. Σπανιότερα: Αναιμία, λευκοπενία, διαταραχές αιμόστασης, διέγερση ή λήθαργος, παραισθησίες, μυοκλονίες, αρρυθμίες, υπέρταση ή υπόταση, ισχαιμικά επεισόδια, δυσκοιλιότητα ή διάρροια, κοιλιακά άλγη, μυαλγίες, αρθραλγίες, οιδήματα, εξανθήματα, μαστωδυνία, ανικανότητα, γριπώδες σύνδρομο. Αλληλεπιδράσεις: Δεν έχουν γίνει σχετικές μελέτες (βλ. Προσοχή στη χορήγηση).

Προσοχή στη χορήγηση

Λόγω του κινδύνου υπερασβεστιαιμίας τακτική παρακολούθηση της στάθμης Ca και P. Αν η στάθμη του Ca ανέλθει πολύ (>11.2 mg/dl) μείωση της δόσης ή διακοπή. Η υπερασβεστιαιμία αυξάνει την τοξικότητα της δακτυλίτιδας. Με σκευάσματα αργιλίου ή μαγνησίου (λ.χ. αντιόξινα) αύξηση, πιθανώς σε τοξικά επίπεδα, των ουσιών αυτών. Η υπερασβεστιαιμία αυξάνει με συγχορήγηση Ca, P, βιταμίνης D και θειαζιδικών διουρητικών. Σε κύηση και γαλουχία να αντισταθμίζεται το αναμενόμενο όφελος (μελέτες σε ζώα έδειξαν τοξικότητα στην αναπαραγωγική διαδικασία).

Δοσολογία

Υπολογίζεται με βάση τη στάθμη της παραθορμόνης (PTH) πρo της θεραπείας: Αρχική δόση (μικρογραμμάρια)= αρχικά επίπεδα PTH (pg/ml)/80 εφάπαξ ενδοφλεβίως κατά τη διάρκεια της αιμοκάθαρσης ή και εκτός αυτής. Συνήθη επί- 494

Φαρμακευτικά προϊόντα

ABBOCALCIJEX/Abbott: inj.sol 1mcg/1ml-amp x 25 CALCITRIOL/ROCHE/Roche: sof.g.caps 0.25 mcg x 30, 0.5mcg x 30 ΠΑΡΙΚΑΛΣΙΤΟΛΗ Paricalcitol Ν