Hydroxyzine Hydrochloride ATARAX/UCB: gel.ext.us 5% tub x 20g Dimetindene Maleate FENISTIL/Novatris: gel.ext.us 0.1% tub x 30gemul.ext.u 0.1% fl x 8ml Promethazine PHENERGAN/Aventis: cr.ext.us 2% tub x 30g 13.4.2 Aντικνησμώδη O κνησμός μπορεί να οφείλεται σε τοπική βλάβη του δέρματος, συστηματική νόσο ή σε ψυχική διαταραχή. H αντιμετώπισή του θα πρέπει να είναι αιτιολογική. Συμπτωματικώς μπορούν να χρησιμοποιηθούν κομπρέσσες με νερό (σε οξείες δερματίτιδες) ή ασβεστόνερο και έλαιο ελαιών ή διαλύματα αργιλίου (φλεγμονώδεις καταστάσεις, ηλιακά ή θερμικά εγκαύματα), διάλυμα καλαμίνης (κνησμώδεις γενικώς καταστάσεις), νερό και ξύδι σε ίσους όγκους (κνίδωση), διάλυμα μινθόλης 0.5%, σαλικυλικού οξέος 0.5% και φαινόλης 0.25% σε ίσα μέρη αλκοόλης και ύδατος (γεροντική κνύζα). Σε ορισμένες περιπτώσεις κνησμού μπορούν να χρησιμοποιηθούν, σε συστηματική χορήγηση αντιισταμινικά (βλ. κεφ.3.5) ή κορτικοστεροειδή (βλ. κεφ.6.4) ή αντιισταμινικά τοπικώς (βλ.13.4.1). 13.4.3 Tοπικά αναισθητικά Xρησιμοποιούνται για την ανακούφιση επώδυνων καταστάσεων, όπως π.χ. σε αφθώδη ή ερπητική στοματίτιδα, έρπητα των γεννητικών οργάνων, σε ερεθισμό μετά από χρήση ποδοφυλλίνης σε οξυτενή κονδυλώματα, κνύζα των γεννητικών οργάνων, ορισμένες παθήσεις του δακτυλίου του ορθού (βλ. και κεφ.1.7), κλπ. Mπορούν να προκαλέσουν αλλεργικές δερματίτιδες εξ επαφής ή ευαισθητοποίηση καθώς και γενικευμένες αντιδράσεις. Γι' αυτό η χρήση τους θα πρέπει κατά το δυνατό να αποφεύγεται. Συνήθως χρησιμοποιούνται η λιδοκαΐνη και η πριλοκαΐνη (βλ. κεφ. 15.1). 13.5 Φάρμακα κατά της ακμής Tα φάρμακα που χρησιμοποιούνται (τοπικώς ή συστηματικώς) έχουν σκοπό την καταπο- λέμηση της σμηγματόρροιας και της φλεγμονής. Πριν από τη χορήγηση οποιουδήποτε φαρμάκου επιβάλλεται η εκτίμηση της κλινικής βαρύτητας της ακμής. 13.5.1 Tοπικά φάρμακα Xρησιμοποιούνται αντισηπτικά, κερατολυτικά (τρετινοΐνη, υπεροξείδιο του βενζοϋλίου), αζελαϊκό οξύ, ανταπαλένη, ρετινοειδή και ορισμένα αντιμικροβιακά (ερυθρομυκίνη, τετρακυκλίνη, κλινδαμυκίνη, ναντιφλοξασίνη, μετρονιδαζόλη). Τα τελευταία χρησιμοποιούνται σε αλκοολικά διαλύματα 12% και σε συνδυασμό με ρετινοϊκό οξύ (θεωρείται ότι ενισχύεται η δράση τους). Tο υπεροξείδιο του βενζοϋλίου είναι φαγεσωρολυτικό και παραλλήλως έχει αποφολιδωτική και μικροβιοκτόνο δράση. Το αζελαϊκό οξύ δρα ως φαγεσωρολυτικό και μικροβιοκτόνο. Tα ρετινοειδή (τρετινοΐνη και ισοτρετινοΐνη) είναι παράγωγα της βιταμίνης A και αποδείχθηκαν χρήσιμα στη θεραπεία της κοινής ακμής, όπου ασκούν κερατολυτική και φαγεσωρολυτική δράση. H ανταπαλένη αποτελεί συνθετικό παράγωγο του ναφθοϊκού οξέος και είναι ουσία ανάλογη των ρετινοειδών. Η δράση της ανταπαλένης είναι παρόμοια της τρετινοΐνης, τόσο από πλευράς θεραπευτικών ενεργειών, όσο και ανεπιθυμήτων ενεργειών, περιλαμβανομένης και της τερατογενούς δράσης. Εναλλακτικώς εφαρμόζονται τοπικώς ορισμένα αντιμικροβιακά κυρίως σε φλεγμονώδη ακμή. Γενικώς στην ακμή σήμερα αντενδείκνυται η τοπική εφαρμογή σκευασμάτων θείου (υπάρχουν όμως ακόμα υποστηρικτές του), κορτικοστεροειδών, ρεσορκινόλης και σκευασμάτων με λιπαρή βάση (αλοιφές, φυράματα κλπ.).