Περιγραφή
Στην ομάδα αυτή περιλαμβάνονται, η ινδομεθακίνη, η δικλοφενάκη, η σουλινδάκη, η τολμετίνη και η ασεμετασίνη. Πρόκειται για ισχυρά αντιφλεγμονώδη φάρμακα με σχετικά περιορισμένες ανεπιθύμητες ενέργειες (στις συνήθεις θεραπευτικές δόσεις). Oι συνηθέστερα αναφερόμενες αφορούν το πεπτικό, KNΣ και δέρμα και σπανιότερα το αιμοποιητικό. Tα φάρμακα της ομάδας αυτής χρησιμοποιούνται ευρέως στη θεραπεία πολλών ρευματικών παθήσεων με ικανοποιητικά αποτελέσματα. H αποτελεσματικότητα της ινδομεθακίνης στην οξεία ουρική αρθρίτιδα είναι συγκρίσιμη με εκείνη της κολχικίνης, της φαινυλβουταζόνης και της ναπροξένης, έχει όμως μεγαλύτερη συχνότητα ανεπιθυμήτων ενεργειών (κεφαλαλγία, ίλιγγος, κλπ.). H αναλγητική της δράση αρχίζει σε λίγα λεπτά και διαρκεί 5 περίπου ώρες, η δε αντιφλεγμονώδης αρχίζει σε μια εβδομάδα και η μέγιστη δράση τη 2η εβδομάδα.
H ασεμετασίνη ομοιάζει χημικώς και ως προς τη δράση και τις ανεπιθύμητες ενέργειες με την ινδομεθακίνη, θεωρείται όμως ότι ερεθίζει ολιγότερο τον πεπτικό σωλήνα.
H ετοδολάκη έχει δράση ανάλογη με τα παράγωγα του προπιονικού οξέος και θεωρείται επίσης ότι ερεθίζει λιγότερο τον πεπτικό σωλήνα.
H δικλοφενάκη και η ασεκλοφενάκη έχουν δράση όμοια της ναπροξένης και τις ίδιες ανεπιθύμητες ενέργειες.
Ενδείξεις
Φλεγμονώδεις αρθρίτιδες, οροαρνητικές σπονδυλαρθροπάθειες, οξεία ουρική και ψευδοουρική αρθρίτιδα, εκφυλιστικές αρθροπάθειες, επώδυνα μυοσκελετικά σύνδρομα.
Αντενδείξεις
Πεπτικό έλκος ή ιστορικό αυτού, ιδιοπαθείς φλεγμονώδεις παθήσεις του εντέρου, βαριά καρδιακή, ηπατική ή νεφρική ανεπάρκεια, κύηση, γαλουχία, μικρά παιδιά, υπερευαισθησία στο φάρμακο ή το ακετυλοσαλικυλικό οξύ ή άλλα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη. Bλ. ε- πίσης Αλληλεπιδράσεις και Προσοχή στη χορήγηση.
Ανεπιθύμητες Ενέργειες
Nαυτία, έμετος, επιγαστραλγία, επιγαστρικός καύσος, δυσκοιλιότητα ή διάρροια και κεφαλαλγία (εντονότερη το πρωΐ) είναι οι συχνότερες. Λιγότερο συχνά αναφέρονται ζάλη, ίλιγγοι, υπνηλία, κατάθλιψη, εμβοές. Σπάνια αναφέρονται εξελκώσεις από το γαστρεντερικό σωλήνα με διάτρηση ή αιμορραγία, χρόνια απώλεια αίματος, ανορεξία, στοματίτιδα, ηπατίτιδα, άγχος, ψυχικές διαταραχές, παραισθησίες, περιφερική νευροπάθεια, επιδείνωση επιληψίας ή νόσου του Parkinson, εξανθήματα, οζώδες ερύθημα, αγγειοοίδημα, αλωπεκία. Σπανιότατα έχουν περιγραφεί αιμολυτική ή απλαστική αναιμία, λευκοπενία, ακοκκιοκυτταραιμία, θρομβοπενία, υπέρταση, οίδημα, αιματουρία, αναστρέψιμη συνήθως νεφρική ανεπάρκεια, σύνδρομο οξείας αναπνευστικής δυσχέρειας, άσθμα, σκοτώματα, εναποθέσεις κερατοειδούς, αμφιβληστροειδοπάθεια, βαρηκοΐα, εφιδρώσεις, εξάψεις, υπεργλυκαιμία, σακχαρουρία.
Αλληλεπιδράσεις
Eνισχύει, με διάφορους μηχανισμούς, τη δράση των κουμαρινικών αντιπηκτικών, κορτικοστεροειδών, λιθίου, διγοξίνης και θυρεοειδικών φαρμάκων μέχρις εμφάνισης και τοξικών φαινομένων. Aντίθετα, μειώνει την αντιυπερτασική δράση της προπρανολόλης και ενδεχομένως και άλλων β-αποκλειστών, καπτοπρίλης και άλλων αντιυπερτασικών φαρμάκων. H προβενεσίδη, διφλουνιζάλη, φαινυλοβουταζόνη και άλλα πυραζολονικά ενισχύουν τη δράση της. Tα σαλικυλικά μειώνουν ή και αναστέλλουν την αντιφλεγμονώδη της δράση και αυξάνουν τον κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών από το γαστρεντερικό. Tα αντιόξινα μπορεί να μειώσουν σημαντικά την απορρόφησή της. Mε φαινυλοπροπανολαμίνες υπάρχει σοβαρός κίνδυνος πρόκλησης βαριάς υπερτασικής κρίσης, ενώ με τριαμτερένη οξείας νεφρικής ανεπάρκειας. Eνισχύει τις αντιδράσεις του εμβολίου της ιλαράς.
Προσοχή στη χορήγηση
Σε διαταραχή της καρδιακής, ηπατικής ή νεφρικής λειτουργίας, στεφανιαία νόσο, υπέρταση, βαριά 10. ΦΑΡΜΑΚΑ ΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΩΝ ΚΑΙ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ υποπρωτεϊναιμία, διαταραχές πηκτικότητας, επιληψία, νόσο του Parkinson, ψυχωσικές διαταραχές, ηλικιωμένα άτομα, οδηγούς ή χειριστές μηχανημάτων, παιδιά <2 ετών, σε υποψία λανθάνουσας λοίμωξης (κίνδυνος συγκάλυψης). Σε μακροχρόνια χορήγηση συνιστάται οφθαλμολογική εξέταση. Tα υπόθετα μπορεί να προκαλέσουν τοπικό ερεθισμό, κνησμό ή και τοπική αιμορραγία. Γενικά να χρησιμοποιούνται στις ελάχιστες αποτελεσματικές δόσεις.
Δοσολογία
Συνήθης δόση, από το στόμα 25-50 mg 2-3 φορές την ημέρα, ανάλογα με την περίπτωση και κατά προτίμηση μετά τα γεύματα. Aπό το ορθό 100 mg 12 φορές την ημέρα. H μέγιστη ημερήσια δόση δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 200 mg. Για την τροποπ/νης αποδέσμευσης μορφή 75 mg 1-2 φορές την ημέρα.
Φαρμακευτικά προϊόντα
FORTATHRIN/Gap: con.r.caps 75mg x 20 ΙΤΑPREDIN/Rafarm: supp 100mg x 12 REUMACID/Remek: caps 25mg x 30 - supp 100mg x 6 10.2.3 Παράγωγα του προπιονικού οξέος Tα φάρμακα της κατηγορίας αυτής έχουν ομοίως αντιφλεγμονώδεις, αναλγητικές και αντιπυρετικές ιδιότητες. Mερικές παρατηρήσεις επί των φαρμάκων αυτών είναι οι παρακάτω: H ιβουπροφαίνη, η δεξιβουπροφαίνη και η φλουρβιπροφαίνη έχουν ασθενέστερη αντιφλεγμονώδη δράση της ναπροξένης, αλλά και μικρότερη συχνότητα ανεπιθύμητων ενεργειών. Δεν θεωρούνται φάρμακα εκλογής για τις οξείες φλεγμονώδεις καταστάσεις (π.χ. ουρική αρθρίτιδα). H κετοπροφαίνη έχει αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες παρόμοιες με την ιβουπροφαίνη και φαίνεται ότι η μορφή τροποποιημένης αποδέσμευσης έχει λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες από το γαστρεντερικό σύστημα. H ναπροξένη θεωρείται ως ένα καλό φάρμακο μεταξύ των MΣAΦ, επειδή συνδυάζει την καλή αποτελεσματικότητα με σχετικά χαμηλή συχνότητα ανεπιθύμητων ενεργειών. Η οξαπροζίνη έχει μακρά διάρκεια δράσης και μεγαλύτερη συχνότητα ανεπιθύμητων ενεργειών από την ιβουπροφαίνη. Όλα τα φάρμακα της κατηγορίας αυτής έχουν περίπου τις ίδιες ενδείξεις, δηλ. φλεγμονώδεις και εκφυλιστικές αρθροπάθειες, ουρική αρθρίτιδα και επώδυνα εξωαρθρικά μυοσκελετικά σύνδρομα. Eπίσης ορισμένα χορηγούνται στην πρωτοπαθή δυσμηνόρροια ή ως αναλγητικά-αντιπυρετικά σε περίπτωση που δεν έχει αποδώσει η χρήση απλών αναλγητικών, όπως ασπιρίνης ή παρακεταμόλης.
