Eίναι διαλύματα υδροξυαιθυλαμύλου, δεξτρανών και ζελατίνης που έχουν την ιδιότητα κατακράτησης νερού στο μόριό τους. Οι μεγαλομοριακές αυτές ουσίες παραμένουν για μακρύ χρονικό διάστημα στην κυκλοφορία του αίματος και μεταβολίζονται βραδέως, ώστε να συγκρατούν νερό και να διατηρούν φυσιολογικό όγκο κυκλοφορούντων υγρών. Για το λόγο αυτό χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία του shock που οφείλεται σε αιμορραγία ή απώλεια πλάσματος (εγκαύματα) καθώς και στις περιπτώσεις που απαιτείται αραίωση του αίματος ως προς τα έμμορφα συστατικά του. Τα προϊόντα αυτά διευκολύνουν τη μικροκυκλοφορία και ορισμένα βελτιώνουν τα ρεολογικά χαρακτηριστικά του αίματος (π.χ. υδροξυαιθυλάμυλο). Πλεονέκτημά τους είναι το χαμηλό κόστος καθώς και η χορήγηση τους ανεξαρτήτως ομάδας αίματος. Μειονεκτήματα των δεξτρανών είναι η παρεμβολή τους στον προσδιορισμό ουσιών που καθημερινά είναι αναγκαίος στην κλινική πράξη και στην παρεμπόδιση συχνά του καθορισμού των ομάδων αίματος και της άμεσης διασταύρωσης, η πιθανότητα αλλεργικών αντιδράσεων (σημαντικό επίσης και για τις ζελατίνες) και η αρνητική επίδραση στους παράγοντες πήξης του αίματος.

Προϋπάρχουσα ελλειπής θρέψη, ανεπαρκής λήψη θερμίδων από το στόμα για 5-7 ημέρες, πολυοργανικές παθήσεις (του πεπτικού συστήματος, των νεφρών, του κυκλοφορικού κ.λπ.) που δεν επιτρέπουν τη λήψη επαρκών θερμίδων.

Σοβαρή δυσαπορρόφηση, υποκινητικότητα του εντέρου, αιμορρα- γία πεπτικού και εντερικά συρίγγια.

Λοίμωξη του τραύματος σε διαδερμική τοποθέτηση του σωλήνα, εισρόφηση τροφής, διάρροια, αλλαγές στην απορρόφηση και τον μεταβολισμό των φαρμάκων. Σύσταση: Τα διαλύματα που χρησιμοποιούνται περιέχουν συνήθως αμινοξέα ή μικρά πεπτίδια, τριγλυκερίδια, ολιγοσακχαρίτες και διάφορα ακόμα στοιχεία που θα κριθούν απαραίτητα ανάλογα με την πάθηση. Σε πολλές περιπτώσεις χρησιμοποιούνται μόνο τα πρόσθετα αυτά στοιχεία (κυρίως διάφορα άλατα). 9.4.1 ΝΑΤΡΙΟΥ ΑΛΑΤΑ Sodium Salts Tο νάτριο αποτελεί το κυριότερο κατιόν του εξωκυττάριου χώρου. Mε τη μορφή κυρίως του χλωριούχου νατρίου χορηγείται σε περιπτώσεις υπονατριαιμίας, συνήθως εξαιτίας αυξημένης απώλειας, είτε παρεντερικώς είτε από το στόμα. Σε συνδυασμό με γλυκόζη και κάλιο χρησιμοποιείται ως διάλυμα ενυδάτωσης σε οξείες ή χρόνιες διάρροιες. Tο διττανθρακικό νάτριο χροηγείται κυρίως σε περιπτώσεις μεταβολικής οξέωσης είτε από το στόμα είτε σε σοβαρότερες περιπτώσεις, παρεντερικώς (βλ. και 9.3.1). 9.4.2 KAΛIOY AΛATA Potassium Salts Tο κάλιο είναι το κυριότερο κατιόν του ενδοκυττάριου χώρου. H χορηγήσή του από το στόμα ή παρεντερικώς αφορά: α) σε απώλεια του άλατος λόγω διαρροιών, πολυουρίας κ.λπ., β) σε χρόνια χορήγηση φαρμάκων τα οποία προκαλούν απώλειες καλίου (κορτικοειδή, διουρητικά), γ) σε σύνδρομο δευτεροπαθούς υπεραλδοστερονισμού (νέφρωση, κίρρωση ήπατος, κ.λπ.) και δ) σε άτομα που λαμβάνουν διγοξίνη ή αντιαρρυθμικό προληπτικώς, διότι επί υποκαλιαιμίας επιδεινώνεται η αρρυθμία (βλ. και 9.3.1). Tο διττανθρακικό κάλιο δίνεται σε υπερχλωραιμική οξέωση αν συνυπάρχει και απώλεια καλίου (νεφρικές σω- 9. ΦΑΡΜΑΚΑ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΑΙΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΘΡΕΨΗΣ ληναριοπάθειες, πεπτικές διαταραχές) είτε από το στόμα είτε ενδοφλεβίως.

Συγχορήγηση με ηπαρίνη ή άλλα αντιπηκτικά ενισχύει τη δράση του. Αυξάνεται η νεφροτοξικότητα των αμινογλυκοσιδών. Αλληλεπιδρά με διάφορους παράγοντες του ορού (πρωτεΐνες, γλυκόζη, λιπαρά οξέα, χοληστερόλη) και διαταράσσει τον προσδιορισμό τους.

Έλεγχος ασβεστίου αίματος και ούρων σε παρατεταμένη χορήγηση.

1.2 g ημερησίως.