H ακυκλοβίρη και η πενσυκλοβίρη αναστέλλουν την σύνθεση του DNA των ερπητοϊών, εφόσον φωσφορυλιωθούν.

Λοιμώξεις από ερπητοϊούς (ιός απλού έρπητα δέρματος και βλεννογόνων, περιλαμβανομένου του αρχικού και υποτροπιάζοντος έρπητα των γεννητικών οργάνων και ιός ανεμευλογιάς-ζωστήρα), ιδιαιτέρως σε ασθενείς με ανοσοκαταστολή και σε πάσχοντες από AIDS. Eπίσης για πρόληψη των υποτροπών. Λοιπές βλ. κεφ. 11.1.2 & 13.3.3.1.

Yπερευαισθησία στο φάρμακο ή στη βαλακυκλοβίρη.

Παροδική αύξηση της ουρίας και κρεατινίνης, εξανθήματα, αιματουρία, υπόταση, κεφαλαλγία, ναυτία, έμετοι, ζάλη, ίλιγγος, διάρροια και σπανίως εγκεφαλοπάθεια. Παροδικές αυξήσεις χολερυθρίνης και ηπατικών ενζύμων.

Η ακυκλοβίρη απεκκρίνεται βασικά αμετάβλητη με τα ούρα μέσω δραστικής νεφρικής έκκρισης. Συγχορηγούμενα φάρμακα που ανταγωνίζονται αυτόν τον μηχανισμό μπορεί να αυξήσουν τις συγκεντρώσεις ακυκλοβίρης στο πλάσμα. Παρόμοιες αυξήσεις στο πλάσμα της ακυκλοβίρης και της μυκοφαινολάτης μοφετίλ έχουν φανεί όταν τα δύο φάρμακα συγχορηγούνται. Η χορήγηση ζιδοβουδίνης και ακυκλοβίρης μπορεί να προκαλέσει λήθαργο, νευρίτιδα, σπασμούς. Συγχορήγηση με ιντερφερόνη μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα αμοιβαία ενίσχυση της δράσης τους.

Δεν συνιστάται σε βάση ρουτίνας για την άνευ επιπλοκών ανεμευλογιά φυσιολογικών παιδιών, για τη θεραπεία βρεφών (0-12 μηνών) και σε εγκύους (έφηβες και ενήλικες). Ο ιατρός θα πρέπει να αξιολογεί την ανάγκη 5. ΦΑΡΜΑΚΑ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ χρήσης της σε ανεμευλογιά εντός των πρώτων 24 ωρών από την εμφάνιση εξανθήματος. Nεφρική ανεπάρκεια (μείωση της δόσης), κύηση, αφυδάτωση. Yπάρχουν ενδείξεις ότι το φάρμακο αποβάλλεται με το μητρικό γάλα.

Aπό το στόμα: Θεραπεία απλού έρπητα 200-400 mg 5 φορές την ημέρα ανά διαστήματα 4 ωρών, παραλείποντας τη νυχτερινή δόση, για 5 ημέρες. Καταστολή απλού έρπητα 200mg 4 φορές την ημέρα ή 400mg/12ωρο μειούμενο σε 200mg 2-3 φορές την ημέρα (να διακόπτεται κάθε 6-12 μήνες). Πρόληψη απλού έρπητα σε ανοσολογική βλάβη 200mg-400 mg 4 φορές την ημέρα. Θεραπεία έρπητα ζωστήρα 800mg 5 φορές την ημέρα ανά διαστήματα 4 ωρών, παραλείποντας τη νυχτερινή δόση, για 7 ημέρες. Παιδιά για θεραπεία απλού έρπητα και πρόληψη απλού έρπητα σε ανοσολογική βλάβη, ηλικίας >2 ετών δόση ενηλίκων, < 2 ετών το ήμισυ της δόσης ενηλίκων. Για καταστολή απλού έρπητα ή για θεραπεία έρπητα ζωστήρα σε ανοσολογικώς επαρκή παιδιά δεν υπάρχουν δεδομένα. Ανεμευλογιά 800mg 5 φορές την ημέρα για 7 ημέρες, παιδιά 20mg/kg (όχι πάνω από 800mg) 4 φορές την ημέρα, για 5 ημέρες ή σε <2 ετών 200mg 4 φορές την ημέρα, 2-5 ετών 400mg 4 φορές την ημέρα, > 6 ετών 800mg 4 φορές την ημέρα. Eνδοφλεβίως σε βραδεία έγχυση (1 ώρας) 5 mg/kg/8ωρο και σε σοβαρές λοιμώξεις π.χ. ερπητική εγκεφαλίτιδα 10mg/kg/ 8ωρο, παιδιά 3 μηνών-12 ετών 250mg/ m2 /8ωρο (ερπητική εγκεφαλίτιδα 500 mg/m2 /8ωρο), παιδιά 3 μηνών 10mg/ kg/8ωρο Σε νεφρική ανεπάρκεια με κάθαρση κρεατινίνης <10 ml/min η δοσολογία πρέπει να μειώνεται στο 1/3 έως 1/4 της ημερήσιας δόσης. Η θεραπεία με ενέσιμη ακυκλοβίρη συνήθως διαρκεί 5 ημέρες, αλλά μπορεί να αναπροσαρμόζεται ανάλογα με την κατάσταση και την ανταπόκριση του ασθενή. Η θεραπεία της ερπητικής εγκεφαλίτιδας συνήθως διαρκεί 10 ημέρες.

Tα ιοστατικά που χρησιμοποιούνται είναι η βιδαραβίνη, η τριφλουριδίνη και το νεώτερο ακυκλοβίρη. Tα φάρμακα αυτά αναστέλλουν τη σύνθεση του DNA του ιού του απλού έρπητα και είναι αποτελεσματικά σε λοιμώξεις επιπεφυκότων και κερατοειδή -ιδιαίτερα σε δενδριτική κερατίτιδα- που προκαλούνται από τον ιό αυτό. H τριφλουριδίνη διέρχεται τον κερατοειδή και μπορεί να είναι αποτελεσματική σε περιπτώσεις ιογενούς ραγοειδίτιδας. Mολονότι από άποψη αποτελεσματικότητας και τοξικότητας τα παραπάνω φάρμακα είναι συγκρίσιμα, εντούτοις η τριφλουριδίνη φαίνεται να είναι περισσότερο αποτελεσματική από τη βιδαραβίνη σε αμοιβαδοειδείς εξελκώσεις του κερατοειδούς. Tο νεώτερο ακυκλοβίρη φαίνεται να είναι ατοξικότερο και περισσότερο αποτελεσματικό στην δενδριτική κερατίτιδα. Tαυτόχρονη χορήγηση των παραπάνω φαρμάκων με κορτικοστεροειδή θα πρέπει γενικώς να αποφεύγεται, εκτός εξαιρέσεων, γιατί τα τελευταία ευνοούν την ανάπτυξη του ιού και τη διασπορά της λοιμώξεως. Διασταυρούμενη ευαισθησία ή ανάπτυξη αντοχής μεταξύ τους δεν έχει διαπιστωθεί. Έτσι σε εμφάνιση αλλεργικών εκδηλώσεων ή σε μη ανταπόκριση σε ένα από αυτά είναι δυνατή η χορήγηση άλλου. Συνδυασμός με αντιμικροβιακά φάρμακα συνιστάται για τον έλεγχο δευτεροπαθών μικροβιακών λοιμώξεων. H ακυκλοβίρη χορηγείται πολύ συχνά συστηματικά (από το στόμα) σε οφθαλμικές λοιμώξεις από τον ιό του έρπητα ζωστήρα και απλού έρπητα, τόσο σε πρωτολοιμώξεις όσο και κυρίως σε υποτροπές (κερατοπάθειες) μειώνοντας το ποσοστό επανεμφάνισής τους. Στην αμφιβληστροειδοπάθεια από κυτταρομεγαλοϊό σε ασθενείς με AIDS χορηγούνται συστηματικώς φοσκαρνέτη ή γκανσικλοβίρη.

Kερατοεπιπεφυκίτιδες από ιό του απλού έρπητα. Bλ. επίσης εισαγωγή. Λοιπές βλ. κεφ. 5.3.1 & 13.3.3.1.

Παροδικό αίσθημα καύσου, στικτή κερατίτιδα. Aλληλεπιδράσεις-Προσοχή στη χορήγηση: Nα μη συγχορηγείται με κορτικοστεροειδή (βλ. και εισαγωγή).

Eφαρμογή 5-6 φορές την ημέρα (ανά 4ωρο περίπου).

Στον απλό έρπητα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για επαλείψεις μίγμα αλκοόλης 70° και αιθέρα σε ίσα μέρη. Tελευταίως στον επιχείλιο και τον έρπητα των γεννητικών οργάνων χρησιμοποιούνται κρέμα ακυκλοβίρης 5% ή αλοιφή βιδαραβίνης 3%. H έναρξη της θεραπείας πρέπει να γίνεται το συντομότερο δυνατό και να συνεχίζεται για 5 ημέρες. Για συστηματική χορήγηση ιοστατικών βλ. 5.3. Λοιπές ενδείξεις: Βλ. επίσης 11.1.2.

Λοιμώξεις από ερπητοϊούς (ιός απλού έρπητα δέρματος και βλεννογόνων, περιλαμβανομένου του αρχικού και υποτροπιάζοντος έρπητα των γεννητικών οργάνων και ιός ανεμευλογιάς-ζωστήρα), ιδιαιτέρως σε ασθενείς με ανοσοκαταστολή και σε πάσχοντες από AIDS. Eπίσης για πρόληψη των υποτροπών. Λοιπές βλ. κεφ. 11.1.2 & 13.3.3.1.

Yπερευαισθησία στο φάρμακο ή στη βαλακυκλοβίρη.

Παροδική αύξηση της ουρίας και κρεατινίνης, εξανθήματα, αιματουρία, υπόταση, κεφαλαλγία, ναυτία, έμετοι, ζάλη, ίλιγγος, διάρροια και σπανίως εγκεφαλοπάθεια. Παροδικές αυξήσεις χολερυθρίνης και ηπατικών ενζύμων.

Η ακυκλοβίρη απεκκρίνεται βασικά αμετάβλητη με τα ούρα μέσω δραστικής νεφρικής έκκρισης. Συγχορηγούμενα φάρμακα που ανταγωνίζονται αυτόν τον μηχανισμό μπορεί να αυξήσουν τις συγκεντρώσεις ακυκλοβίρης στο πλάσμα. Παρόμοιες αυξήσεις στο πλάσμα της ακυκλοβίρης και της μυκοφαινολάτης μοφετίλ έχουν φανεί όταν τα δύο φάρμακα συγχορηγούνται. Η χορήγηση ζιδοβουδίνης και ακυκλοβίρης μπορεί να προκαλέσει λήθαργο, νευρίτιδα, σπασμούς. Συγχορήγηση με ιντερφερόνη μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα αμοιβαία ενίσχυση της δράσης τους.

Δεν συνιστάται σε βάση ρουτίνας για την άνευ επιπλοκών ανεμευλογιά φυσιολογικών παιδιών, για τη θεραπεία βρεφών (0-12 μηνών) και σε εγκύους (έφηβες και ενήλικες). Ο ιατρός θα πρέπει να αξιολογεί την ανάγκη 5. ΦΑΡΜΑΚΑ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ χρήσης της σε ανεμευλογιά εντός των πρώτων 24 ωρών από την εμφάνιση εξανθήματος. Nεφρική ανεπάρκεια (μείωση της δόσης), κύηση, αφυδάτωση. Yπάρχουν ενδείξεις ότι το φάρμακο αποβάλλεται με το μητρικό γάλα.

Aπό το στόμα: Θεραπεία απλού έρπητα 200-400 mg 5 φορές την ημέρα ανά διαστήματα 4 ωρών, παραλείποντας τη νυχτερινή δόση, για 5 ημέρες. Καταστολή απλού έρπητα 200mg 4 φορές την ημέρα ή 400mg/12ωρο μειούμενο σε 200mg 2-3 φορές την ημέρα (να διακόπτεται κάθε 6-12 μήνες). Πρόληψη απλού έρπητα σε ανοσολογική βλάβη 200mg-400 mg 4 φορές την ημέρα. Θεραπεία έρπητα ζωστήρα 800mg 5 φορές την ημέρα ανά διαστήματα 4 ωρών, παραλείποντας τη νυχτερινή δόση, για 7 ημέρες. Παιδιά για θεραπεία απλού έρπητα και πρόληψη απλού έρπητα σε ανοσολογική βλάβη, ηλικίας >2 ετών δόση ενηλίκων, < 2 ετών το ήμισυ της δόσης ενηλίκων. Για καταστολή απλού έρπητα ή για θεραπεία έρπητα ζωστήρα σε ανοσολογικώς επαρκή παιδιά δεν υπάρχουν δεδομένα. Ανεμευλογιά 800mg 5 φορές την ημέρα για 7 ημέρες, παιδιά 20mg/kg (όχι πάνω από 800mg) 4 φορές την ημέρα, για 5 ημέρες ή σε <2 ετών 200mg 4 φορές την ημέρα, 2-5 ετών 400mg 4 φορές την ημέρα, > 6 ετών 800mg 4 φορές την ημέρα. Eνδοφλεβίως σε βραδεία έγχυση (1 ώρας) 5 mg/kg/8ωρο και σε σοβαρές λοιμώξεις π.χ. ερπητική εγκεφαλίτιδα 10mg/kg/ 8ωρο, παιδιά 3 μηνών-12 ετών 250mg/ m2 /8ωρο (ερπητική εγκεφαλίτιδα 500 mg/m2 /8ωρο), παιδιά 3 μηνών 10mg/ kg/8ωρο Σε νεφρική ανεπάρκεια με κάθαρση κρεατινίνης <10 ml/min η δοσολογία πρέπει να μειώνεται στο 1/3 έως 1/4 της ημερήσιας δόσης. Η θεραπεία με ενέσιμη ακυκλοβίρη συνήθως διαρκεί 5 ημέρες, αλλά μπορεί να αναπροσαρμόζεται ανάλογα με την κατάσταση και την ανταπόκριση του ασθενή. Η θεραπεία της ερπητικής εγκεφαλίτιδας συνήθως διαρκεί 10 ημέρες.